Kennisbank over informatieveiligheid
Praktische achtergrond bij technisch beveiligingsonderzoek en organisatorische borging van informatieveiligheid en veiligheidsbewustzijn. Voor bestuurders, beveiligingsfunctionarissen en inkopers die geïnformeerde, aantoonbaar onderbouwde besluiten willen nemen op basis van feiten, bouwend op bestaande methodiek en best practices.
-
Wat is een elektronisch veiligheidsonderzoek (EVO)?
Een Elektronisch Veiligheidsonderzoek (EVO), in het Engels TSCM sweep genoemd, is een technisch contraspionageonderzoek van een ruimte of object naar geplaatste afluister- en observatiemiddelen.
-
Wat een sweep wél en niet kan vaststellen
Een sweep geeft een methodisch onderbouwd beeld van wat binnen de afgesproken scope en op het moment van onderzoek aanwezig en detecteerbaar is.
-
Dreigingsprofielen: waarom het onderscheid telt
Een dreigingsprofiel legt vooraf vast welke actoren realistisch belang hebben bij de informatie die in een ruimte wordt besproken of verwerkt, over welke capaciteiten zij beschikken en welke toegang zij ter plaatse of op afstand kunnen realiseren.
-
Wat de ABRO en Cbw (NIS2) van een organisatie vragen
De ABRO en de Cyberbeveiligingswet stellen beide beveiligingseisen, maar vanuit een ander uitgangspunt.
-
Hoe kiest u een aanbieder voor EVO- of TSCM-onderzoek?
Een aanbieder van elektronisch veiligheidsonderzoek (EVO), TSCM-sweeps of technisch contraspionage-onderzoek beoordeelt u niet op de uitkomst alleen.
-
Publiek bekende cases
Technische surveillance blijft meestal buiten beeld en wordt zelden openbaar.
-
Het Nationaal TSCM/EVO Beleidsadvies
Het nationale kader waarnaar VIRBI 2025 verwijst voor onderzoek van beveiligde ruimtes, en de twee momenten waarop dat onderzoek moet plaatsvinden.
-
TBB-ruimtes: handelingswijze en gebruiksprocedure
De bouwkundige maatregelen bepalen wat een ruimte aankan; de handelingswijze bepaalt wat daar in de praktijk van overblijft.
-
AIVD-geëvalueerde producten: wat ‘goedgekeurd’ in de praktijk betekent
De lijst is geen keurmerk voor een merk: de evaluatie geldt voor één uitvoering, en het inzetadvies bepaalt waar de claim ophoudt.
-
TEMPEST en compromitterende straling
Elk apparaat straalt energie uit; soms is daaruit te reconstrueren wat het verwerkt. Wat de regelgeving daarover eist, en vanaf welk niveau.
-
Zonering en beveiligde zones onder VIRBI 2025
Waar bijzondere informatie mag worden verwerkt, welke minimumeisen per rubricering gelden, en hoe een zone zich verhoudt tot een ABRO-compartiment.
-
OBER-maatregelen: wat het model regelt en waar het onderzoek past
De ABRO ordent fysieke beveiliging in vier categorieën en rekent met uitsteltijd tegen interventietijd. Wat die rekensom wel en niet meet.
Insights
Korte stukken over gedocumenteerde cases en nieuwe wetgeving, en wat die betekenen voor de praktijk.
-
Spionage via de weg van de minste weerstand
Printers, VoIP-telefoons, routers en camera’s als route naar binnen. Vijf campagnes van GRU en FSB met hetzelfde patroon: computers die niemand als computer behandelt.
-
Weggewerkt in de wand: een cameramodule van nog geen tientje
Achter een wandthermostaat bij een Oekraïense dronefabrikant zat regulier verkrijgbare elektronica, geplaatst door iemand die er mocht zijn.
-
Evil Twin: de naam klopt, het netwerk niet
Tijdens de NAVO-top in Den Haag stond een wifi-netwerk zichtbaar met dezelfde naam als het legitieme NAVO-guest-netwerk. De AIVD en de politie gingen zoeken.
-
TEMPEST: stemcomputers en headsets verraden op tientallen meters wat je doet
In 2006 bleek het scherm van de Sdu-stemmachine tot op veertig meter te reconstrueren, door een muur heen. Twintig jaar later geldt hetzelfde principe voor hoofdtelefoons.
-
Het risico van supply chain spionage: een vrijwel ondetecteerbare keylogger
In 1984 haalde de NSA elf ton apparatuur uit de ambassade in Moskou. De afluisterapparatuur bleek acht jaar eerder ingekocht en zat in de typemachines zelf.
-
Nearest Neighbor Attack: je netwerk houdt niet op bij de gevel
In 2018 stond de GRU nog op een parkeerterrein naast de OPCW. Vier jaar later logde dezelfde dienst vanuit duizenden kilometers afstand in op de wifi van een doelwit, via de buren.
